Inleiding

Ik kan deze preek met een zin samenvatten: “Jezus tolereert geen zondaren.” Voordat je wegloopt, dit is het begin van de zin: “Jezus tolereert geen zondaren…”

Opzet

Wat ik vertel valt in vier stukken uiteen:

1. Voordat ik de tweede helft verklap, vat ik eerst samen waar het de vorige twee keren over ging.
   
2. Daarna houd ik het vervolg van de zin nog steeds onder de pet. Ik leg eerst uit wat Paulus met die man in Korinte wil bereiken.
   
3. Dan is de spanning natuurlijk ondragelijk geworden, maar moet je toch nog even wachten. Want als je goed hebt gekeken, heb je drie nieuwe gemeenteleden ontdekt. Die gaan samen uitleggen, wat ik bedoel met de eerste helft van de zin: “Jezus tolereert geen zondaren…”
   
4. Dan is het niet meer te stoppen en rolt het tweede deel van de zin er vanzelf uit.

1) Eerst een samenvatting van de vorige keren

Naar aanleiding van 1 Korintiërs 5 hebben we eerst de tempelreiniging door Jezus en vervolgens Jesaja 56 gelezen. Jesaja 56 geeft ons een kader voor 1 Korintiërs 5. De tempelreiniging geeft een parallel.

Het kader: Jesaja 53-66

Dit is het missionaire kader: Jesaja 53-66.

Explosief missionair. God blijkt zo een enorm gastvrij te zijn. Wij mensen zijn echt welkom bij hem.

Wij leven in de tijd, dat Gods gastvrijheid voor iedereen zichtbaar mag worden. De volken zullen komen naar het nieuwe Jeruzalem dat van God komt.

Ze komen, omdat God anderen eerst uit Jeruzalem stuurde om uit te nodigen. Zo zijn wij zelf ook uitgenodigd. Omdat wij in die tijd leven, hebben wij dezelfde opdracht: “Ga naar buiten om mensen uit te nodigen voor mijn feest.”

Een parallel: een uitnodigende tempel

Wij zijn Gods visitekaartje in deze wereld. God bedoelt ons als voorproefje van hoe het later wordt. Dus als er later een nieuwe tempel in het nieuwe Jeruzalem komt, zijn wij nu al tempel.

We horen een uitnodigende tempel te zijn. Dat is de parallel met de tempelreiniging. Wat laten we zien? Gastvrijheid en veiligheid:

• Gastvrijheid. Gastvrijheid heeft alles te maken met een schoon huis. Dus vanwege Gods gastvrijheid houden wij de tempel schoon. Maar, niet andersom: “Laten we de vreemdelingen maar buiten staan, want we moeten Gods tempel schoonhouden.”
• Veiligheid: Jezus gooide de rovers de tempel uit, pas toen was er weer plaats voor de lammen en blinden. Pas toen was er weer plaats voor de zwakken. 

2) Wat is het uitnodigende van 1 Korinte 5?

Wat is het uitnodigende van 1 Korinte 5? De zin “Jezus tolereert geen zondaren…” lijkt het hele hoofdstuk samen te vatten en klinkt niet erg gastvrij.

Wat wil Paulus bereiken met die man? Ik geef uitleg bij de eerste 5 regels.

“Er is iemand bij jullie die met de vrouw van zijn vader leeft.”

“Er is een man bij jullie die met de vrouw van zijn vader leeft.”

• Hij is dus wel lid van de gemeente, zij niet. Want er is een man bij jullie die met de vrouw van zijn vader leeft. Die vrouw is dus niet bij jullie.
• Samen hebben ze een langdurige relatie, want ze leven met elkaar.
• Maar, ze zijn niet officieel getrouwd, dat kon zelfs onder de antieke wetten niet.
• Zij is zijn stiefmoeder. Paulus noemt haar immers de vrouw van zijn vader. Hij citeert losjes Leviticus 18:8. Daar staat: “Heb geen gemeenschap met een vrouw van je vader.” Die uitspraak volgt op een andere waar een relatie met je moeder wordt verboden.

Er is dus een man in de gemeente die openlijk samenwoont met zijn stiefmoeder.

“Wanneer u en ik in de Geest samen zijn…”

Paulus zegt: “Wanneer u en ik dus in de geest bij elkaar zijn, en de kracht van onze Heer Jezus bij ons is, moeten we die man aan Satan uitleveren.”

“U en ik in de geest bij elkaar.” Paulus bedoelt niet, dat hij in gedachten bij hen is. Hij was sterk doordrongen van de realiteit van Gods Geest. Hoe hij het zich precies voorstelde, weten we niet, Paulus wist dat hij door de Heilige Geest echt aanwezig was bij de mensen in Korinte.

Paulus wist ook dat Jezus zelf in Korinte was. Hij zegt: “Wanneer de kracht van de Heer Jezus bij ons is.” Tempel van de Heilige Geest was voor hem geen vergelijking, een symbool. De Heilige Geest is hier. Dat was een werkelijkheid waar Paulus mee rekende.
 
“… moeten we hem aan Satan uitleveren.”

“Wanneer u en ik dus in de geest bij elkaar zijn, en de kracht van onze Heer Jezus bij ons is, moeten we die man aan Satan uitleveren. Dan gaat zijn huidige bestaan verloren, opdat hij zal worden gered op de dag van de Heer.”

Wordt –ie vervloekt? Gaat –ie dood? Niet meteen. Paulus zegt in vers 11: “Met zo iemand mag u beslist niet eten.” Dus hij blijft voorlopig nog leven.

Dat eten geeft wel een clou. Wanneer de Korintiërs samen kwamen, aten ze ook samen. Aten ze samen, dan vierden ze ook de maaltijd van de Heer. Juist die maaltijd verbind je met de Heer. Kijk maar verderop in de brief, hoofdstuk 10:16: “Maakt de beker waarvoor wij God loven en danken ons niet één met het bloed van Christus? Maakt het brood dat wij breken ons niet één met het lichaam van Christus?” Opnieuw de realiteit van Gods aanwezigheid.

Dus, wanneer deze man niet meer mee mocht eten, was hij los van Christus. Wanneer je los bent van Christus ben je weer overgeleverd aan de tegenstander.

“Zo wordt hij hopelijk gered.”

“Dan gaat zijn huidige bestaan verloren, opdat hij zal worden gered op de dag van de Heer.” In andere vertalingen lees je “dan gaat zijn vlees verloren, zijn geest zal worden gered.”

Bij Paulus wijst de combinatie vlees en geest bij altijd op de tegenstelling tussen het oud en nieuw leven. Paulus hoopt dus dat die oude manier van leven door deze actie zal verdwijnen en dat het nieuwe blijft.

Samengevat: wat wil Paulus bereiken? Door deze man buiten te sluiten van de gemeenschap met Christus, hoopt Paulus dat zijn zondige gedrag vernietigd wordt en dat hij terugkeert tot de gemeenschap, zodat hij op de dag van de Heer gered wordt.
 

3) Paulus spreekt de gemeente aan: Jullie trots is onterecht

Maar, uiteindelijk gaat dit hoofdstuk meer over de gemeente, dan over die man. Over die man gaat het alleen in het begin. Paulus heeft meer te zeggen over de hele gemeente dan over die een. Zij hebben namelijk ook een probleem. Daar zit voor ons de toepassing.

“Jullie blijven maar trots op jezelf; vers 2. Jullie zijn zo ontzettend zelfvoldaan; vers 6. Jullie doen veel te slim; vers 9 en 10: ‘Paulus zegt dat we totaal niet met ontuchtplegers en geldwolven om mogen gaan. Nou, dan is er maar een optie: verhuizen naar de maan.’ Kom op, dat snapte ik ook wel, toen ik dat naar jullie schreef. Ik bedoelde natuurlijk afgodendienaren en lasteraars binnen de gemeente, dat je die moest mijden.”

Paulus zegt: “Jullie zijn trots en zelfvoldaan, maar dat is onterecht.”

Voorbeeld: drie nieuwe gemeenteleden

Waarom hij dat vindt, kan ik het beste uitleggen met een voorbeeld. Ik wil jullie vanochtend voorstellen aan drie gemeenteleden van Korinte. Ze hebben alledrie mooie Griekse namen: Kezos, Gezos en Grozos.

1. De eerste is Kezos, Kleine Zondaar. Een Griekse naam, maar hij is van Joodse afkomst. Hij is een volgeling van Jezus geworden. Hij is ook enorm gastvrij. De gemeente komt vaak bij hem thuis samen. Soms is hij wel wat trots; op zijn Joodse afkomst en op zijn gastvrijheid. Maar al met al: Kezos is een Kleine Zondaar.

2. De tweede is Gezos, Gemiddelde Zondaar. Gezos is op latere leeftijd tot geloof gekomen. Gezos is gedoopt, gaat de goede weg, maar af en toe struikelt hij. Pas is hij gevonden in een bordeel, een plek waar je in Korinte dan ook over struikelt. Spijt had –ie…

3. De laatste Grozos, Grote Zondaar. Grozos is ook al een aantal jaren christen. Hij is ontzettend charmant, maar laat je vrouw niet alleen met hem. Dat is meermalen verkeerd afgelopen. Maar, opdit moment woont –ie samen met de ex van zijn vader, met zijn stiefmoeder.

Voorbeeld (cont): trots op tolerantie en openheid

Het bijzondere is, dat wij alle drie deze mensen ook echt een plaats in onze gemeente geven. Want we weten: ‘God houdt van ons allemaal evenveel.’ We kunnen zijn trots op onze tolerantie en onze openheid. We zijn blij dat we lage drempels hebben, zodat ook mensen als Grozo onze gemeente weten te vinden en zich thuis voelen.

“God houdt van ons allemaal evenveel. Iedereen is welkom.” De mensen in Korinte zijn trots op hun tolerantie en hun openheid.

Pasen breekt radicaal met het verleden

Paulus zegt: “Jullie missen het punt totaal. Jezus tolereert geen zondaren. Dat is niet de boodschap van Gods gastvrijheid. Gods gastvrijheid werkt totaal anders. Pasen breekt radicaal met het verleden.

Weten jullie niet dat een beetje desem het hele deeg zuur maakt? Desem is geen gist. Het is oud deeg. Mensen bewaren een stukje deeg. Dat laten ze zuur worden. Dat mengen ze een volgende keer met nieuw deeg. Daardoor rijst dat deeg. Van dat deeg bewaren ze ook weer een stukje voor de keer daarna. Enzovoorts.

Tot het Pascha of Paasfeest komt. Dan doen de Joden alle desem uit hun huizen weg. Dan eten zij het Paaslam met ongezuurd broden. Wie dan iets eet met zuurdesem wordt uit gemeenschap verstoten.

Het Pascha is dus geen geleidelijke overgang. Het is een radicale breuk. Een nieuw begin: je doet al het oude weg, viert feest en begint helemaal opnieuw, met een nieuw deeg. Het nieuwe deeg is echt nieuw deeg, een nieuwe start.

Onze slechte daden zijn als zuurdeeg. Zoals de Israëlieten tijdens het Pascha al het desem weg doen, moeten wij onze slechte daden wegdoen. Ons Paaslam is immers ook geslacht, dat is Christus. De Israëlieten vieren het Pascha met ongezuurd brood. Wij moeten wij de maaltijd van de Heer vieren met het nieuwe leven, dat Christus ons geeft.

Wij moeten oud en nieuw niet met elkaar vermengen.” 
 

4) Jezus tolereert geen zondaren, hij biedt hen leven aan

Het evangelie is niet, dat Jezus zondaars tolereert. Het goede nieuws is, dat hij nieuw leven aanbiedt. Dat maakt Jezus aantrekkelijk. Niet, dat hij lage drempels heeft, maar dat hij nieuw leven aanbiedt.<slide>

Paulus zegt: “Wanneer ik jullie voorbeeld gebruik, dank komen Klezos, Gezos en Grozos op twee manieren overeen. Als eerste: het zijn alledrie zondaren. Zoals Romeinen 3:23 zegt: we schieten allemaal tekort. We ontberen allemaal Gods nabijheid. Het tweede waarin ze overeenkomen is dit: Jezus geeft biedt hen alle drie nieuw leven aan.”

Leef dat nieuwe leven dan ook

Jezus tolereert geen zondaren, hij biedt hen leven aan.

Paulus zegt tot de mensen in Korinte: “Leef dat nieuwe leven dan ook. Haal oud en nieuw niet door elkaar. Het bederf van het beste is het slechtste.

Wanneer die man bij jullie op zo’n verschrikkelijke manier terugvalt in het oude leven, dan moet dat dan ook maar volledig. Los van Christus. Waarom? Zodat hij ziet dat hij weer terug is bij af. Bij het leven dat verloren gaat. Dan zal hij hopelijk opnieuw zien, wat hij mist: het echte leven.”

Haal oud en nieuw niet door elkaar. Leef het nieuwe leven.
 
Gastvrijheid, veiligheid, nieuw leven

Dit is Gods goede nieuws voor deze wereld.

Er is hoop. God is gastvrij. Hij wil iedereen welkom heten. Wie je ook bent, waar je ook vandaan komt, wat je ook gedaan hebt.

Er is hoop. Bij hem ben je veilig. Hier ben je veilig. Zijn armen om je heen.

Er is hoop, God biedt jou nieuw leven. Geen tweede kans, maar een radicale breuk met je oude bestaan. Jezus tolereert geen zondaren. Hij biedt Hij biedt nieuw leven aan.

Dat leven is geen idee, geen concept, geen dieet of plan. Dat leven is werkelijkheid. Jezus is door de Heilige Geest echt in ons midden. We hebben er geen idee meer van hoeveel kracht God in ons midden heeft gelegd. Dat leven is hier beschikbaar voor jou.

Amen