Kijk uit wat je belooft

Wees voorzichtig met wat je belooft. Ze kunnen je houden aan je belofte.

In 1928 preekte Martyn Lloyd-Jones in een dorpje in Wales. Hij logeerde bij een oude dame. Ze was zo’n beetje de schrik van de kerk, echt een tirannetje. Ze was 79.

Tijdens de maaltijd vroeg ze: “Wil jij mij een gunst doen?”
“Natuurlijk.”
“Wil je volgend jaar om dezelfde tijd weer komen en bij ons preken?”
“Dat zal ik doen.”

Ze aten verder.
Na een tijdje: “Wil je deze oude vrouw nog een gunst doen?”
“Vertel maar…”
“Wil je mij beloven elk jaar hier te komen, zolang wij beiden leven?”
Hij keek eens goed: haar huid leek perkament en was bijna doorzichtig. Hij dacht… 79.
“Da’s goed.”
Ze werd 93.

Let op wat je belooft.

Geloof geneest

Dan nog iets. In 1936, werd deze dame ziek. Ze was inmiddels 87. Ze had bronchitis en een longontsteking. In die tijd hadden ze geen antibiotica. Het zag er slecht uit. Ze had hoge koorts. Ze leek te ijlen.

Op een avond zei ze: “Geef me de kalender.” Hoorde het bij haar koortsen? Ze bleef vragen. Toen gaven ze haar de kalender. Ze begon te bladeren. Opeens zei ze: “Hij komt over zes weken hier preken.” Vanaf dat moment begon ze te genezen.
 
Ziekenzalving is niet de waan van de dag

Dit is inmiddels de derde zondag, dat we aandacht hebben voor deze woorden uit Jakobus.

Sommige mensen vinden ziekenzalving de waan van de dag. Dat is ook een brokje puin. Binnen een klein stukje van de kerk is het misschien een tijd vergeten. Binnen de hele kerk en de hele kerkgeschiedenis is er altijd aandacht en ervaring geweest. Ook een aantal Nederlands Gereformeerde Kerken biedt de mogelijkheid voor ziekenzalving aan.

Op grond van Gods Woord heeft ziekenzalving ook bij ons een plaats

Op grond van Gods Woord vinden ook wij als kerkenraad, dat ziekenzalving een plaats heeft binnen de gemeente. Dat zal u na de vorige twee diensten niet verwonderen.

Jakobus geeft geen concrete invulling

Hoe? Soms gebruiken mensen daar een speciale liturgie bij. Ik heb een paar voorbeelden gezien. Dan wordt het een soort huisdienst. Soms wordt het in de samenkomst aangekondigd. Ik weet niet of er een geformaliseerd protocol omheen hoort.

Hoe het er uitziet, daar vertelt Jakobus ook niet zoveel over. Het is iets wat we als gemeente en kerkenraad kunnen afspreken. Daar laat ik het dus ook. Bij deze.

Jakobus wijst wel op de Heer en op het gebed

Jakobus richt de aandacht wel op twee andere zaken, dat waar het echt om gaat.

Als eerste de Heer zelf. Hij belooft: “Ik ben er zelf bij, door mijn mensen – de oudsten, mijn woorden – hun gebed – en in de zalving door mijn Geest.” Wat en hoe we het ook doen, ons leven moet gericht zijn op hem. Hij is onze Verzoener. Hij is onze Heelmeester. Hij is onze Heer.

Als tweede wijst Jakobus heel dit hoofdstuk op het gebed.

Heel kernachtig staat het in vers 15: Het gelovig gebed zal de zieke redden en de Heer zal hem laten opstaan. Dat is onze tekst van vanochtend.
 
Het gelovig gebed – Speciaal gebed bestaat

Het gelovige gebed zal de zieke redden. Wat is dat, het gelovig gebed?

Sommigen denken aan een speciaal gebed. Je vraagt de Heer wat je moet bidden, en opeens weet je het. Je bent overtuigd: “Ik moet dit bidden en ik weet, dat God dit gebed zal verhoren.” Rustig en vol vertrouwen kun je het bidden.

Dit gebed bestaat. Een gebed waarvan je vooraf weet, dat de Heer het aan je heeft gegeven. Waarvan je weet: hij zal het doen.

James Fraser, zendeling onder de Lisu-stam in China, bereidde zich jarenlang voor. Op een dag zond hij een bijzonder gebed naar God. Hij had het nooit eerder gebeden. Hij zou het gebed nooit meer herhalen. “Mijn God, geef mij honderden Lisu gezinnen voor Christus.” Niet duizenden, niet tientallen, honderden. De Heilige Geest had hem overtuigd. Hij wist: de Heer geeft mij honderden gezinnen. Jaren later waren ze er.

Het is niet alleen ver weg. Ik weet zelf soms ook. “Dit is wat de Heer wil doen, ik hoef het hem alleen nog maar te vragen.”

Om u een idee te geven en wat verwachting, een klein voorbeeld: Een jonge vrouw was zwanger, maar ze moest ontzettend overgeven. Dat gebeurt natuurlijk wel vaker, maar soms gaat het niet goed. Ze werd om die reden opgenomen in het ziekenhuis. In die tijd hadden we een gebedskring. Ik ging er naar toe, en ik wist: “Wanneer we voor haar bidden, gaat het goed.” Zo gebeurde het. Een paar dagen later was ze thuis.

God is echt en hij is niet ver weg.

Dit speciale gebed is er, maar het is niet het gebed wat we meestal bidden.
 
Het gelovig gebed – Hier gebed in vertrouwen

Voor de duidelijkheid is het misschien beter om dit niet het gelovig gebed te noemen. Misschien is woord van kennis beter. Het gelovige gebed wat Jakobus bedoelt, is namelijk iets anders. Het is een gewoon – wat heet gewoon – een gewoon gebed in geloof, een gebed in vertrouwen.

Jakobus zegt niet: “Oudsten, bidt voor de zieke en zalft hem in de naam van de Heer. Indien u het gelovig gebed ontvangt, dan zal dat hem redden.” Het woordje indien ontbreekt. Bovendien, zou Jakobus dan ook moeten schrijven, wat je moet doen, indien je dat gelovig gebed niet ontvangt.

Jakobus geeft in hoofdstuk 5 algemene regels en beloften, zowel voor vers 15: “Ben je blij, ga zingen.” als erna: “Beken elkaar uw zonden.”

Geloof is voor Jakobus niet iets uitzonderlijks. Als je wijsheid te kort komt, moet je ook bidden in het geloof, dat God je dat zal geven. Vertrouw je daar niet op, moet je ook niet verwachten, dat de Heer je iets geeft. Dat lijkt nergens op.

Het gelovig gebed – Geloof doet er dus toe

Het gelovig gebed zal de zieke redden. Geloof doet er dus wel toe.

Jezus vraagt om geloof van mensen.

Door het ongeloof van de mensen in Nazareth kon Jezus daar maar weinig mensen genezen. “Dat is gewoon de zoon van Jozef. Denk je echt, dat wanneer hij bidt… Kom op.” Zou Jezus zijn overkomen Jezus, wat ouderlingen ook kan overkomen? “Ouderling? Da’s gewoon Kees Rensen, moet ik op zijn gebed vertrouwen?”

Inderdaad Kees is een doodnormale man, maar wel door de Heer Jezus uitgekozen, en gestuurd. “Ik ga jouw handen vouwen. Jij gaat bidden in mijn naam.”

Geloof doet er toe. Is er geen geloof, dan ook geen genezing.

Ja, gelukkig zijn er uitzonderingen. Daarom heb ik het verhaal van Naäman gelezen. Ook om nog andere redenen, maar die mag je zelf bedenken. Uitzonderingen. We horen van het geloof van de centurion, maar niet van zijn knecht, die ziek was. Soms lezen we niets over geloof, vaak wel.

“Geloof je? Wil je genezen?” Geloof doet er toe.

Een stuk puin: de relatie tussen geloof en genezing

Dit is eigenlijk een stuk puin. Het heet: de relatie tussen geloof en genezing. Eigenlijk is die relatie niet zo ingewikkeld. Ik zal het uitleggen met een voorbeeld.

Als het regent, dan draag ik een paraplu. Regent het? Als de zon erg schijnt, dan draag ik soms ook een paraplu. Als ik hier iets duidelijk wil maken, dan draag ik ook een paraplu. En: als het regent, dan draag ik een paraplu. Maar, ik kan dat laatste dus niet omdraaien, dat is niet altijd waar.

Nu vertaal ik het naar de relatie tussen geloof en genezing. Luister goed: gebrek aan geloof is een van de mogelijke redenen waarom mensen niet genezen. Dus niet andersom: wanneer mensen niet genezen dan hebben ze gebrek aan geloof.

Geloof doet er dus toe.

Het gelovig gebed – Niet gelovig in geloof

“Maar ik ben zo’n twijfelaar…” Herkent u dat? Je probeert je twijfel weg te duwen. Je wordt krampachtig. “Nu niet twijfelen.”Je praat op jezelf in, of een ander doet het. Het gekke is, dat het niet lukt. Langzaam maar zeker, is er maar één ding over: twijfel, geen geloof.

Door genade ben je behouden. Het is onverdiend, maar hij houdt zoveel van je. Hij geeft om je. Hij houdt zoveel van je, dat hij naar je luistert, zelfs wanneer je probeert om jezelf aan je veters uit het moeras van twijfel en onzekerheid te trekken.

De Heer vraagt geloof. Maar, zoals Francis MacNutt zegt, hij vraagt geen geloof in je geloof. De Heer vraagt niet om naar jezelf te kijken. Hij vraagt niet om jezelf op te werken. Hij zegt: “Kijk naar mij.” Dus geloof. Geloof in God, zijn trouw, wijsheid, kracht en goedheid – niet in je geloof.
 
Het gelovig gebed – Hier van de oudsten, niet de zieke

Mocht er hier trouwens sprake zijn van gebrek aan geloof, dan is het niet het geloof van de zieke, maar van de oudsten. Er staat: het gelovig gebed zal de zieke redden. En wie bidden er?

Tussendoor: Jakobus schrijft over oudsten in meervoud. Zoals de Heilige Geest in Handelingen ook het koppel Barnabas en Saulus uitzond. Zoals Jezus zelf ook zijn leerlingen in tweetallen er op uit stuurde.

Tot nu toe leek dit misschien een preek voor jullie allemaal. Eigenlijk is dit vooral voor de oudsten van onze gemeente. De Heer Jezus draagt jullie, oudsten,  op om naar de zieken te gaan. Jullie moeten je handen vouwen. Jullie mogen zalven in de naam van de Heer. En jullie moeten bidden in geloof.

Jezus belooft grote dingen: Ik richt de zieke op

Ouderlingen en diakenen: het gelovige gebed zal de zieke redden, en de Heer zal hem laten opstaan.

In de woorden redden en opstaan zit spanning of dubbelzinnigheid.

Is het redden voor de eeuwigheid, of redden van de ziekte? Jakobus gebruikt het woord redden zeker voor het eerste. Maar hier in het gedeelte wat wij hebben gelezen, kan het ook gewoon genezen betekenen.

Net zo met opstaan. De Heer zal de ziek laten opstaan. Is dat opstaan uit de doden, of opstaan van het ziekbed? Het een sluit het ander niet uit.

Het een is niet groter dan het ander. Beiden verwijzen naar de Heer. Hij is erbij. Hij geeft alleen goede gaven.

Onze Heer Jezus belooft grote dingen: “Ik richt de zieke op.” De Heer Jezus is ook niet voorzichtig met zijn beloften, net als die man waarover ik vertelde. Maar de Heer overziet wel de consequenties.

Hij belooft zulke grote dingen. Hij staat er voor in. Het is zijn belofte.
 
Bidt daarom vrijmoedig en met wijsheid en liefde

Wanneer de Heer zulke onvoorzichtige dingen belooft, zouden wij dan die beloften laten liggen?

Verandert God omdat wij bidden, of verandert God ons, omdat wij bidden. Wanneer we niet bidden, gebeurt geen van beiden. Wees daders van het woord, niet alleen hoorders.

Leer om met wijsheid en liefde vrijmoedig te bidden.

Bent u bang voor teleurstelling? De mensen waar je komt hoopten misschien toch, op wat jij niet durfde uitspreken.

Lees Psalmen, want juist daar is het gebed om Gods vrede en aanwezigheid één met het gebed om vergeving en redding. Soms corrigeren ze je, en wijzen ze je er op: “God wil eerst herstel van de relatie.” Een andere keer geven ze je soms meer woorden, dan jij had durven zeggen.

Waarom genas die vrouw uit dat voorbeeld uit het begin. Vanwege haar geloof. Niet zozeer haar geloof in God, als wel haar vertrouwen in de komst van die predikant. Hij komt straks bij mij. Ze had door de jaren geleerd, dat ze op hem kon vertrouwen. Hij komt elk jaar, hij komt ook nu. Leer om zo te wandelen met de Heer; zoals die vrouw uit het voorbeeld.

Samenvatting

De Heer Jezus zegt: “Ik heb jullie als oudsten aangesteld. Jullie komen in mijn naam. Bidt. Vertrouw op mij en mijn beloften, wanneer je voor de zieke bidt. Ik zal de zieke oprichten.”

Amen