Inleiding

Jacobus weet zich altijd weer duidelijk uit te drukken.

Je moest blij zijn met verzoekingen en uitdagingen, want God wil je gaaf maken.

Je geloof moest blijken uit je daden, anders was het nep, fake. Handel voor anderen alsof God er niet is. Zet je voor hen in. Handel voor jezelf alsof God er wel is. Doe grote dingen voor God, vraag grote dingen van God.

Nu dit weer:

Jacobus 2:5 Hoort, mijn geliefde broeders! Heeft God niet de armen naar de wereld uitverkoren om rijk te zijn in het geloof en erfgenamen van het Koninkrijk, dat Hij beloofd heeft aan wie Hem liefhebben?

God kiest arme mensen uit. Geeft je dat geen vervelend gevoel? Je denkt: God houdt toch van alle mensen even veel. Schrijft Jacobus, dat God een voorkeur voor arme mensen heeft.

De catechisanten sprongen deze winter ook uit hun vel, toen ze het hoorden. Dat kan niet waar zijn. Het staat er misschien wel, maar het is niet zo. Boos.

Je zou zelfs bang kunnen worden. Als God arme mensen kiest, val ik er buiten.

Toch, wanneer je er over na gaat denken, blijkt het eigenlijk heel goed bij God te passen en heel goed nieuws, ook voor jou.

God kiest arme mensen

God kiest arme mensen.

Geen theoretische uitverkiezing, maar een observatie

Misschien zijn er mensen, die denken, dat Jakobus iets ingewikkelds zegt. Dat hij spreekt over de uitverkiezing van eeuwigheid. Het zou kunnen, maar ik denk, dat Jakobus ook een nuchter feit constateert.

Jakobus kende de mensen waar hij naar schreef. De meeste van hen waren arm – dat blijkt wel uit zijn brief. “Kijk”, zegt Jakobus: “. Jullie zijn arm. Jullie hebben het goede nieuws gehoord en geloofd. Conclusie: God heeft arme mensen uitgekozen.”

Uitverkiezing is geen theorie voor Jacobus. Het is geen diepzinnige constructie. In zekere zin is er ook geen discussie mogelijk. Hij kijkt rond, hij ziet wat voor soort mensen geloven, arme mensen. En wanneer je gelooft, dat God de hand heeft in wat er gebeurt, is er maar één conclusie mogelijk: God kiest arme mensen.

Op grond van die observatie: God kiest jou ook uit

Laten we nu eens naar onszelf kijken.

Uitverkiezing is een ingewikkeld onderwerp. Je kunt er heel wat avonden over bomen. Je kunt zelfs twijfelen: “Heeft God mij uitgekozen?” Die vraag komt toch vanzelf op, wanneer je daar over gaat nadenken?

Wees eens net zo nuchter als Jakobus. Je zit hier. Ik hoop, dat je regelmatig hoort, dat God van jou houdt. Dan hoor je dus het goede nieuws. Blijkbaar heeft God jou dus ook op het oog. Jij mag er ook bij horen. God heeft jou ook uitgekozen. Laat je door niemand misleiden: God heeft jou op het oog.

Je wilt misschien nog doorvragen over de mensen, die het evangelie nog niet hebben gehoord. Dat is begrijpelijk, maar daar heeft Jacobus het niet over.

Jacobus heeft het veel meer over jou. Jij hoeft niet te twijfelen: God kiest jou. Anders zat je hier niet.

God kiest arme mensen, omdat ze hem het meest nodig hebben

“Ja, maar God kiest dus wel arme mensen.” Waarom juist hen?

De arme mensen waar Jacobus het over heeft, werden verdrukt door de rijken. Ze hielden loon achter. Ze werden rijk ten koste van hun arbeiders. Dat kun je lezen in Jacobus 5. Deze mensen konden niet voor zichzelf opkomen. Ze hadden simpelweg geen middelen en mogelijkheden.

God kiest deze arme mensen uit. Ze hebben een Redder nodig. Wie zou dat anders doen?

De arme mensen waar Jacobus over schrijft, werden door de rijken voor de rechterbank gesleept. Dat hebben we net gelezen. Corrupte rechters, valse getuigen, ze konden er niet tegenop. Een advocaat was voor hen onbetaalbaar.

God kiest deze arme mensen uit. Ze hebben een Rechter nodig. Wie anders zal voor hen rechtspreken.

Deze arme mensen houden van God en hebben hun vertrouwen op hem gesteld. Jacobus heeft het niet over armen in het algemeen.

God kiest deze arme mensen. Ze hebben een Redder nodig. Ze hebben een Rechter nodig. Ze houden van hem. Ze hebben hun vertrouwen op hem gesteld. Een groot vertrouwen, want uit niets blijkt, dat hun omstandigheden verbeteren.

Zo gaat het altijd. God strijdt niet in het sterkste leger. God is niet op de hand van het succes. God is op de hand van de mensen die hem het hardste nodig hebben. God is op de hand van de mensen, die we door het afvoerputje van de samenleving willen spoelen. God is op de hand van die mensen, wanneer ze hun vertrouwen op hem stellen.

God kiest arme mensen, omdat ze hem het meest nodig hebben.

Niet, omdat het een win-win situatie is

Dat is goed nieuws voor deze mensen. Het is ook goed nieuws voor ons. God kiest arme mensen, omdat ze hem het meest nodig hebben. Dat kun je namelijk nog korter zeggen. Dan komen wij ook in beeld.

We zijn vaak bezig om somebody, een persoonlijkheid te worden. Kijk mij nou. Ik mag er zijn. Ik heb een carrière. Ik heb de brains. Ik heb de looks. En als je niet vindt, dat je van jezelf wat bent, dan zoek je iemand op, om tegen aan te schuren. Misschien geeft –ie wel een beetje af. Een beetje goudstof doet wonderen. Kijk mij nou. Ik mag er zijn. Ik heb toch wel wat te bieden. Ik ben somebody.

Die mensen van toen, waren nobodies. Ze hadden geen anderen om tegen aan te schurken. Laat staan, dat ze zelf iets voorstelden. Ze hadden God hard nodig.

Maar, ze hadden hem niets te bieden. Dat er voor God nou zoveel aantrekkelijks in hen was… Goud? Nee, oud schroot, verroest met gaten. Waarom zou God hun Rechter willen zijn? Waarom zou hij hun Verlosser willen worden?

Misschien denk, je: die mensen gaan God natuurlijk prijzen, dat is zijn voordeel. Het is toch win-win. Als God de Schepper van hemel en aarde is, zou hij dan geen extra regimentje engelen kunnen scheppen om hem te prijzen?

Waarom zou God jou willen? Een briesje, en die goudstof van je maatje is weggeblazen. Waarom zou God jou helpen? Wat heb je hem te bieden. Soms zijn we druk om aangenaam in Gods ogen te zijn. Maar in een moment van helderheid besef je opeens: “Wie ben ik?” Omdat je het waard bent. Maar waarom?

God houdt van wat verloren is

God kiest arme mensen, omdat ze hem het meest nodig hebben. Ja, meer nog: God houdt van wat verloren is.

Rijkdom, macht en talent maken je niet waardevol in Gods ogen, jijzelf bent waardevol. Zo is God. God is liefde. Heel bijzondere liefde, want God houdt van wat verloren is. God zoekt op wat waardeloos in de ogen van de wereld is.

Voel jij je een gebruiksvoorwerp? Een consumptieartikel – voor je vrienden, voor je baas, voor je omgeving? Wat in deze wereld een wegwerpartikel is, wil God tot een sieraad maken.

Wat schroot is voor de wereld, kiest God uit. Hij is de grote kunstenaar. Uit dat schroot maakt hij een beeld, een sieraad voor om zijn vinger en om zijn arm. En daarom vertegenwoordigt al dat oude ijzer voor hem zo’n grote waarde. Voor een ander betekent het misschien niets. Voor hem wel. Hij heeft het lief. Het is de basis van zijn kunstwerk.

Mensen als Mozes en Paulus hadden kwaliteiten. Ze hadden een opleiding. Ze hadden talenten en ijver. Maar, de diepste grond, waarom God hen koos, was iets anders: zijn liefde. Die twee wisten dat. Ze wisten, dat ze ten diepste niet anders, niet waardevoller waren dan anderen. Positief gezegd: zij wisten, die ander is niet zo kostbaar in Gods ogen, als ik zelf.

Wanneer je over hun leven leest, Paulus’ brieven leest, kom je het tegeen. Verwondering: waarom ik? Aanbidding. Vrijmoedigheid: ik hoef niets toe te doen aan Gods liefde voor mij, dus ik kan zo naar hem toe. Ik kan hem van alles vragen.

Dus wanneer je hier zit en twijfelt of je het wel waard bent. God houdt van wat waardeloos is in de ogen van de wereld. Zo is –ie. Mensen, die denken dat ze zelf voldoende glimmen, laat hij links liggen. Dat merken ze niet eens. Sterker nog, ze zouden niet anders willen.

God houdt ongegeneerd veel van wat verloren is. Hij hecht waarde, aan wat wij onooglijk, gewoontjes, dertien in een dozijn, gewoon, gebutst en gedeukt, vergeten, twijfelachtig vinden. Hij vindt het kostbaar, want hij is de grote Kunstenaar. Hij kiest mij uit. Hij kiest jou uit. Jullie zijn kostbaar in Gods ogen.

Zo moet ook onze houding tegenover onze naaste zijn

Ik zou hier bijna willen stoppen. Maar, misschien is het goed om te kijken, of je het begrepen hebt. Want, wanneer je het begrijpt, snap je ook meteen waarom Jacobus zo fel uit de hoek komt.

Stel er komt een rijke bij jullie in de samenkomst. Hij glimt als vanzelf, met zijn mooie kleren en gouden ring. Stel, die persoon geef je een hele goede plek. Na hem zou een arme binnen komen. Versleten kleren, niet echt een sieraad, ook niet voor de gemeente. Die persoon manoeuvreer je in een hoekje.

Jakobus vraagt: “Waarom doe je dat zo? Welke overweging zit daarachter?

Hopen jullie, dat die rijke wat afgeeft? Dat jullie waarde door hem verhoogd wordt? Jullie waarde is enkel en alleen gelegen in Gods liefde voor jullie.

Of, denken jullie, dat die arme minder is? God houdt juist van wat waardeloos is in de ogen van de wereld. Dat kiest hij uit.

Zo moet ook jullie houding tegenover jullie naaste zijn. Onafhankelijk van kleding en status, invloed en intelligentie, iedereen die bij jullie komt – arm en rijk – vertegenwoordigt een oneindig grote waarde. Dus geen aanzien des persoons.

Sterker nog, wanneer je zo handelt, dan kom je in strijd met de wet van Gods koninkrijk: “Heb je naaste lief als je zelf.”

Samenvatting

God houdt van wat de wereld waardeloos vindt, wat verloren is.

God kiest jou. Hij kiest jou, niet op grond van je kwaliteit, maar hij houdt van je. Je bent kostbaar in zijn ogen.

Hij vraagt van jou dezelfde houding, als hij.

Amen