Is er een elfde gebod?

Hoe moet je leven als christen? We hebben net de Tien Geboden gelezen. Maar, is dat wel genoeg. Is er niet meer? Sommige mensen twijfelen. Je hebt een lekker bier, dat het 11e gebod heet: “Gij zult genieten.”

Als het er is, staat het in Jakobus

Zou het in de bijbel staan? Als je wilt weten, hoe je moet leven als christen, moet je bij het bijbelboek Jacobus zijn. Het is niet zo lang, maar het staat werkelijk bomvol tips en adviezen. Dus als er een 11e gebod is, staat het daarin.

Waarschuwing vooraf: Jakobus is niet teerhartig

Nu moet je niet teerhartig zijn, als je in Jakobus gaat lezen. Jakobus zegt het recht voor z’n raap.

Als u zegt een christen te zijn, maar uw tong niet in bedwang houdt, maakt u zichzelf iets wijs. Uw godsdienst heeft niets te betekenen.

Het is wel duidelijk dat geloof alleen niets te betekenen heeft. U moet het ook laten blijken uit wat u doet. Geloof dat niet uit daden blijkt, is geen geloof; het is dood en zinloos.

Bedriegers, weet u niet dat als u vriendschap met de wereld sluit, dit gelijk betekent dat u een vijand van God bent? Wie voor de wereld kiest, kiest God als zijn vijand.

Ik weet niet, of wij Jakobus meteen als pastoraal medewerker zouden kiezen.

Maar: Jakobus is wel betrokken en gericht op het goede

Of juist wel. Weet je waarom Jakobus zo fel en direct kan zijn? Hij had een intieme relatie met de mensen aan wie hij schreef. Hij kan niet stoppen hen “broeders”, “mijn broeders”, “mijn lieve broeders” te noemen. Ook in het gedeelte, wat wij samen hebben gelezen.

Jakobus was betrokken bij de mensen aan wie hij deze brief schreef. Hij was gericht op het goede voor hen, op hun heil. Houd dat in je achterhoofd, wanneer je Jakobus leest.

Jakobus staat eivol aansporingen. Laat ik dan ook maar beginnen met een aansporing: streef naar intieme relaties.

Wat wil je dat ze van jou zeggen?

“Gij zult genieten.” Is dat wat jij wil, dat ze van jou zeggen? Dat je alles er uit haalt wat er in zit? Het is wel treffend: “Gij zult genieten.”

Laat ik de vraag iets uitbreiden. Wat wil je, dat ze over je zeggen? Dat je alles er uit haalt wat er in zit, of dat je een gaaf mens bent? Om die vraag gaat het vanochtend.

"Je liet geen druppel over."

Laten we eerst eens kijken naar de eerste mogelijkheid. Je best doen, om alles er uit te halen wat er in zet. Haal het onderste uit de kan. We leven in een genotscultuur. Dus wat is er beter, dan dat ze van je zeggen: “Hij liet geen druppel over.” Genieten is een opdracht, een commando: “Je moet genieten.”

Hoe geniet je? Door te consumeren. “De Opel Corsa: zin in het leven.” Ik eet, drink en koop dus ik ben. Ik geniet dus ik ben.

Gij zult genieten. Dat suggereert wel, dat je het zelf in handen hebt. Ik kan genieten, en dus moet ik het. Is dat zo voor iedereen die hier zit? Heeft je leven geen zin meer, als er geen genot meer binnen handbereik is?

Gij zult genot hebben. Genieten kan verworden tot bevredigen. Als het alleen om bevrediging gaat, had je ook een beest kunnen worden. En inderdaad, dat is voor sommige mensen het hoogste”. Mijn auto is net een mens: hij rookt, hij wipt en hij zuipt.” Of wat dacht je van deze: “We gaan vanavond lekker een avondje beesten.”

Begrijp me goed. Er is niets mis met een avondje ontzettend dansen. Maar, als genot en bevrediging het enige is, waarop jij je kaarten op zet, dan had je beter een beest kunnen worden. Of een auto…

Als genieten een opdracht was, dan zou Jakobus nooit zeggen, dat je blij moet zijn als er verzoekingen op je pad komen.

Genieten is goed, maar genieten als opdracht?

Of: "Je wilde een gaaf mens worden."

Wat wil je, dat ze van jou zeggen? Dat je alles er uit haalt wat er in zit, of dat je een gaaf mens bent? Zullen we die andere kant eens proberen: een gaaf mens worden.

Gaaf word je, door de uitdagingen in het leven aan te gaan

Jakobus zegt dit: “Gaaf word je, door de uitdagingen in het leven aan te gaan.”

Welke uitdagingen zijn er zoal

Bij uitdagingen denkt hij bijvoorbeeld hieraan:

Wat doe je met je geld. Je telt je spaarbankboekjes, je overwaarde en je beleggingsportefeuille bij elkaar op. Opeens krijg je vijf, wat zeg ik zes nullen. Hoe ga je daar mee om als christen?
Wat doe je met je gebrek aan geld. Je hebt ook spaarbankboekjes, maar die zijn van de kinderen. Het totaalbedrag is te laag om er ook maar één van te laten studeren.
Er komt iemand op je pad, een gescheiden moeder, een tiener met problemen, je buurman die opeens zijn baan kwijt is. Zo iemand komt op je weg.en je denkt: “Help, wat moet ik daar mee.”
Het kan allerlei zijn. Je werkt in een boekenzaak. De eigenaar besluit het assortiment uit te breiden. Plotseling heb je een hele rij bloottijdschriften voor je neus. Wil je de hele dag daar naar kijken? Wil je die verkopen? Wat moet je doen?
Gaaf word je, door deze uitdagingen in het leven aan te gaan.

Bid niet, dat de uitdaging verdwijnt, maar dat je wijsheid ontvangt

Wat doe je met die uitdaging?

“Gewoon negeren. Kapitaal, dat is geen verzoeking.” Kom op, wees eerlijk, lees even door in Jakobus. Geld is een uitdaging en gebrek eraan ook.
Wat doe je? Je kunt ook je ogen dicht doen, en bidden dat de uitdaging verdwijnt. “Staat m’n buurvrouw er nog?” “O, gelukkig, de beurs is ingestort.”
“Nee”, zegt Jakobus: “Je moet er juist blij mee zijn. Want, wanneer jij er goed mee omgaat, wordt je daar juist gaver van.”

Hij zegt niet: “Zoek lastige omstandigheden op. Breng jezelf in verleiding.” Nee, hij heeft het over zaken die je overkomen. Het gebeurt je.

Hij zegt ook niet: “Dat nieuwe assortiment in de boekenzaak, of je baas, die je in het nauw drijft, die maken je gaaf.” Met andere woorden: “Die dingen zijn goed.” Nee, het is hoe je er mee omgaat, dat maakt je gaaf.

Gaaf word je, door de uitdagingen in het leven aan te gaan

Jakobus zegt vervolgens: “Bid niet, dat de uitdaging verdwijnt, maar dat je wijsheid ontvangt.”

Ik gebruik trouwens het woord gaaf. In de vertaling waaruit ik voorlas staat: volkomen en onberispelijk zijn en in niets te kort schieten. De bijbel noemt dat ook: geheiligd. Het is hetzelfde: geheiligd, gaaf, een man of een vrouw uit één stuk, iemand met twee voeten op de grond, iemand die ergens voor staat. Gaaf.

God wil niets liever, dan dat jij gaaf wordt. Als jij je daar toe zet, geeft God je wijsheid. Vraag het maar aan hem. God geeft wijsheid aan iedereen, zonder voorbehoud, zonder dubbele agenda.

Voorbeeld: de rijke jongeling

D’r kwam een poenerig type bij Jezus. Poenerig, maar er was iets in z’n gezicht, iets aantrekkelijks. Hij had duidelijk een verzoeking, hij was rijk.

“Goede meester, wat moet ik doen om behouden te worden? Hoe kan ik gaaf worden?” Hij vroeg om wijsheid.

Jezus keek hem aan, en hij zag het ook op z’n gezicht, er was iets. Jezus begon van hem te houden. Jezus zei: “Verkoop alles, kom met mij mee, en ik ga je nog rijker maken.” Jezus zei: “Jij wordt gaver, door alles te verkopen.”

De keuzes verschillen, daarom moet je wijsheid vragen

Nu moet je niet denken, dat dit het standaardantwoord is. Je moet God om wijsheid vragen, want de keuzes die we moeten maken zijn niet altijd hetzelfde.

Voorbeeld: Lydia

Denk maar eens aan Lydia. Haar verhaal vind je in de bijbel in Handelingen 16.Lydia was een handelaarster, waarschijnlijk ook goed bij kas. Dus dezelfde verzoeking.

Lydia komt tot geloof.

Moet ze nu ook alles weggeven? Is dat de manier waarop zij gaver wordt? Nee, Lydia maakt van haar huis een soort zendingshuis. Paulus en zijn reisgenoten trekken er tijdelijk in. Wanneer Paulus later verder reist, houdt Lydia contact. Ze bidt voor hen, ze sponsort hem financieel. Een soort zendingshuis. Dit kun je lezen in Paulus brief aan de gemeente in Filippi.

Het gaat dus niet over geld weggeven. Het gaat om gaaf worden. Bij de een gaat dat anders, dan bij de ander. Daarom heb je wijsheid nodig.

Het geheim: laat het genieten aan God over

Is het genieten dan helemaal uit beeld? Nee, het geheim is dit. Wanneer jij je er toe zet om gaver te worden, geeft God je dat. Dat genieten komt vanzelf. Zoekt eerst het Koninkrijk van God en al het andere ontvang je bovendien.

God heeft ons niet gemaakt voor een deprimerend, zwartgallig, schaduwbestaan. Hij is onze Vader, hij weet wat we nodig hebben.

Het is echt zo. Wanneer jij je er toe zet gaver te worden, geeft God je mensen en gelegenheden waarvan je zult genieten.

We hebben niet voor niets de Tien Geboden gelezen. God bevrijdde de mensen en bracht ze naar een land vol eten en drinken. Dat was zijn werk. Onderweg door de woestijn, moesten de mensen hun werk doen: werken aan hun heiligheid door op God te vertrouwen en uitdagingen aan te gaan.

Jezus was de gaafste mens die er is geweest. Hij kwam op heel veel feesten. Hij zocht de gaafheid, de heiligheid. Hij ontving wijsheid en al het andere. Verzoekingen, uitdagingen, moeilijkheden – geen gebrek. Maar, hij was wel gaaf, Gods Zoon.

Niet twijfelen: wat is jouw criterium? Genot of gaaf worden?

Dus wat is jouw criterium? Alles er uit halen wat er in zit, of een gaaf mens worden?

“Nou moet je niet twijfelen”, zegt Jakobus: “Niet telkens op twee gedachten hinken. Laat je niet leiden door de windrichting, het tij, of de stroming. Dan komt er niets van terecht, dan moet je ook niks verwachten. Dode vissen drijven met de stroom mee. Kies.”

Het elfde gebod: wordt gaaf

Hoe moet je leven als christen? Volgens mij kun je dit als elfde gebod gebruiken: wordt gaaf.

Het is een totaal andere levensinstelling, dus twijfel niet. Genieten is voor christenen pas stap 1, dat geeft God hen. Op naar stap 2: werk aan je gaafheid.

Jakobus zegt: “De vraag is niet: ‘Hoe kan ik het meest genieten.’ De vraag is: ‘Hoe kan ik gaver worden.’ Bid niet, dat uitdaging verdwijnt, maar dat je wijsheid ontvangt. Zo word je gaver.”

Dat is jouw uitdaging.

God helpt je door zijn wijsheid.

Amen