Het einde van Exodus is het begin

Vanochtend en vanmiddag hebben we onze slotdiensten van dit seizoen. Met deze slotdiensten sluiten we dus ook de serie preken over Exodus af.

Vanochtend en vanmiddag staat daarom Exodus 40 centraal, het laatste hoofdstuk van Exodus, de climax van Exodus.

Tegelijkertijd is hoofdstuk 40, eigenlijk pas het begin. Wanneer je hoofdstuk 40 van Exodus hebt gepakt, kun je pas echt beginnen.

Mozes’ boeken staan vol instructies en verhalen over de inwijding van de tabernakel

Exodus 40 gaat over de inwijding van de tabernakel. Nu is dit niet het enige hoofdstuk wat daar over gaat. De boeken van Mozes staan bol van de instructies en verhalen over de bouw en de inwijding van de tabernakel. Waarom?

Alleen al in Exodus staan twaalf hoofdstukken over ontwerp, bouw en inwijding van de tabernakel. In Leviticus en Numeri vind je ook verhalen over de inwijding van de tabernakel. Nog zomaar zes hoofdstukken. Dan heb ik de hoofdstukken in Leviticus over de offers er nog buiten gelaten.

Waarom zoveel aandacht? Waarom zoveel hoofdstukken gedetailleerd beschrijven hoe God wil, dat de tabernakel er uit moet zien, en daarna met net zoveel detail beschrijven, dat Mozes de tabernakel inderdaad zo laat bouwen?

Waarom? Als je het belang ervan snapt, begrijp je ook waarom Exodus 40 pas het begin is.

Tussendoor: de opzet van Ex 40 en de relaties met Lev en Num

Even tussendoor.

In Exodus 40 vertelt de HEER eerst uitgebreid, hoe Mozes de tabernakel in elkaar moet zetten. Daarna vertelt het hoofdstuk net zo uitgebreid, dat hij het ook doet.

Net zoals in Exodus 25-31, zes hoofdstukken lang, de HEER ook eerst vertelt hoe de tabernakel en alles wat er bij hoort gebouwd moet worden. En vijf hoofdstukken daarna beschrijven, dat alles gebouwd wordt. Hoofdstuk 40 lijkt op het voorafgaande gedeelte: eerst uitgebreid hoe en daarna uitgebreid dat.

Eerst hoe en daarna dat. Maar, niet alles. De HEER vertelde in hoofdstuk 40 ook, hoe Mozes Aäron en zijn zonen tot priester moest wijden. Dat Mozes dat doet, vind je hier niet.

Is je dat opgevallen? Ik vind het altijd wel leuk, om dat soort dingen te ontdekken. Daar hoef je ook geen dominee voor te zijn. Gewoon rustig lezen, kijken, en dan ontdek je: “Er ontbreekt iets: Mozes wijdt Aäron niet in.”

Nou, dat doet hij wel, maar je leest het pas in Leviticus 8-10. Waarom daar pas? Daar vertel ik vanmiddag wat over.

Lees je Numeri 7-9, dan merk je dat er nog meer gebeurde. Bij de inwijding van de tabernakel brachten de Israëlieten ook allerlei geschenken mee.

Zet eens een verwijzing naar Leviticus 8-10 en Numeri 7-9 in de kantlijn van Exodus 40. Of lees deze hoofdstukken thuis nog eens na.

Tabernakel betekent verblijfplaats van Gods aanwezigheid

Nu terug naar de vraag: waarom zoveel aandacht? De namen ontmoetingstent en tabernakel helpen ons al een beetje op weg.

Ontmoetingstent betekent niet “tent waar je elkaar toevallig tegenkomt.” Ontmoetingstent is de afgesproken plaats van ontmoeting. Daar ontmoeten we elkaar.

Het Hebreeuwse woord voor tabernakel – misjkaan – betekent verblijfplaats. misjkaan komt van het werkwoord sgn (spreek uit: sjagan). In sgn herkennen sommige mensen misschien het woord shechina. Dat woord gebruiken Joden nog steeds als ze spreken over Gods aanwezigheid, zijn presentie.

Het woord tabernakel betekent dus verblijfplaats van Gods aanwezigheid.

God bedoelt de tabernakel als verblijfplaats voor zijn persoonlijke aanwezigheid

Waarom zoveel aandacht aan de bouw en de inwijding van de tabernakel? Omdat God afspreekt: “In deze tent wil ik mijn mensen ontmoeten. Ik bedoel de tabernakel als verblijfplaats voor mijn persoonlijke aanwezigheid.”

We kunnen ons God voorstellen, ver weg in de hemel. Denk je nu eens in: diezelfde God, God zelf, zichtbaar, bijna tastbaar aanwezig tussen de mensen. “Waar is God?” “Nou, daar…” Een Israëliet kon God aanwijzen. “Daar woont God zelf.”

Wanneer God persoonlijk zijn intrek neemt tussen zijn mensen, is dat een moment om uitgebreid bij stil te staan. Waar verblijft hij dan? Is die plaats hem waardig? Een plaats die mensen hebben gemaakt? “Ja, hij heeft zelf verteld hoe de ontmoetingstent er uit moest zien en we hebben hem volgens zijn instructies gebouwd.”

Alle glitter en goud, alle kleden en mooie stenen in de ontmoetingstent zijn geen doel op zich. Ze waren niet willekeurig mooi. Ze waren niet zomaar verzonnen. Alles was gemaakt volgens Gods plan. Alles had maar één doel. Alles was op één ding gericht: dit wordt de verblijfplaats voor Gods persoonlijke aanwezigheid.

God heeft ons bedoeld als verblijfplaats voor zijn Heilige Geest

Ik kan het me bijna niet voorstellen, God, die een verblijfplaats voor zichzelf kiest tussen de mensen.

Paulus gaat in het NT nog verder. 1K 3,16: Weten jullie niet, dat jullie nu Gods tempel zijn, en dat de Heilige Geest onder jullie woont. De tijd van de tabernakel is over. God heeft iets anders op het oog. Wist je dat? God heeft ons bedoeld als verblijfplaats voor zijn Heilige Geest.

Voorbeeld: de handschoen is bedoeld voor de hand

Ik zal met een voorbeeld uitleggen, wat dat betekent. Waar kan ik een handschoen allemaal voor gebruiken?

Ik kan het gebruiken als mutsje. Bind ik het met een touwtje vast rond mijn hoofd. Was ik kaal, dan was het vast een beetje warmer. Ik kan het gebruiken als een doekje, als pochetje, als kussen, als... Ik kan hem voor allerlei dingen gebruiken, misschien best nuttige dingen.

Maar waar is deze handschoen voor bedoeld? Deze handschoen is bedoeld voor de hand van de Ontwerper. Hij is zelfs gemaakt naar het beeld van zijn hand. Kijk: hij past. Ongelofelijk, dat zo’n simpel stukje stof, die paar draadjes en dat elastiek daarvoor zijn bedoeld. Maar het is echt waar.

Hij heeft ons bedoeld als verblijfplaats en ontworpen naar zijn beeld

Ben je op zoek naar het doel van je leven? Lijkt je leven op een doos Lego zonder beschrijving? Vraag je je af, waarvoor je bestaat? Dit is het grote plaatje: God heeft jou bedoeld als verblijfplaats voor zijn Heilige Geest.

Ik kon het me bijna niet voorstellen. Zou God mij, zou hij ons uitkiezen als verblijfplaats waar hij persoonlijk aanwezig wil zijn? Toen bedacht ik me dit: “Mozes moest de ontmoetingstent laten maken naar een voorbeeld in de hemel. Ik ben niet gemaakt naar een ontwerp in de hemel. Ik ben gemaakt naar het beeld van de Ontwerper zelf.” Dat geldt voor jou net zo.

Dit is het doel van mijn leven. Dit is ook het doel van ons leven als gemeente samen: verblijfplaats zijn voor Gods aanwezigheid.

Israël bouwde de verblijfplaats volgens Gods instructies

Wanneer je Gods instructies leest over de ontmoetingstent, kom je telkens opmerkingen tegen: “Maak alles nauwkeurig volgens de instructies. Zorg dat ze het bouwen naar het voorbeeld, wat ik je heb laten zien.”

Vind je het gek? Van al dat goud en zilver, de edelstenen, al dat hout en al die stof, van die hele bouwdoos aan materialen, konden de Israëlieten prachtige voorwerpen maken. Maar het ging er niet om dat ze schitterende dingen in elkaar knutselden. Het doel was een verblijfplaats voor de HEER bouwen.

Alles wat niet op dat doel gericht was, daar zou God niets mee kunnen. Het kleinste detail stond in dienst van het grote ontwerp. God herinnert ze er telkens aan. Je kunt wel leuke kandelaartjes solderen, als ze niet nodig zijn…

Als dit het doel is: verblijfplaats van de Levende God zijn? Dan kun je maar beter de instructies volgen.

Bouw en leef volgens zijn ontwerp

Wat is het doel van jouw leven? Wat is het doel van ons als gemeente?

Als de bijbel echt waar is, zijn wij bedoeld als Gods verblijfplaats op aarde. Dat is het doel van jouw leven. Dat is het doel van ons als gemeente.

Wanneer jij keuzes maakt in je leven, begin maar bij de belangrijke, denk je er dan wel eens aan waar je voor bedoeld bent? Of ontwerp je zelf je leven?

Misschien denk je: “Ik” of “Wij hier Gods verblijfplaats? Laten we iets bescheidener zijn.” Het is niet onze keus. God zelf zegt: “Ik heb jou naar mijn beeld ontworpen. Jij bent bedoeld als verblijfplaats voor mijn Heilige Geest.”

Amen