Mag je ambities hebben?
Mag je ambities hebben als christen? Mag je het verlangen hebben om iets te bereiken?
Dit is een vraag, waar ik niet meteen antwoord op kan geven. De mensen die de toren van Babel wilden bouwen, hadden een enorme drive om betekenis te hebben. Maar het kon Gods goedkeuring niet wegdragen.
Wanneer ik naar mezelf kijk, dan heb ik ambities. Door de jaren heen heb ik ontdekt, dat ik deze ambitie heb: ik wil Jezus volgen en volgelingen maken. En wanneer je dat niet ambitieus vindt... Ik wil Jezus echt leren kennen en ik heb er mijn carrière in de IT voor opgegeven. Ik heb nu meer tijd om van hem te lezen en van hem te horen. En dat volgen en volgelingen maken? Wanneer ik diep in mijn hart kijk: ik wil alleen maar meer volgen en ik wil veel volgelingen maken. Natuurlijk vraag ik me af, deugen mijn ambities.
Misschien zou u nog wel meer willen vragen. Maar voordat u mij gaat bevragen, laat ik ook een vraag stellen: “U hebt ook vast dromen. Wat is jouw ambitie? Waar spant u zich voor in?” Neem even de tijd om daar over na te denken.
Ambities. Vragen genoeg!
1e aanleiding: een kerk die geschiedenis maakt
Mag je ambitie hebben als christen? Ik heb een dubbele aanleiding voor deze vraag.
Als eerste speelt de laatste weken een zinnetje door mijn hoofd. Ik wil geen kerk die geschiedenis is, maar een kerk die geschiedenis maakt. Ik wil geen kerk die geschiedenis is, maar een kerk die geschiedenis maakt. Mag dat zinnetje, of deugt het niet? Want het is een ambitieus zinnetje.
2e aanleiding: alleen wat sterft kan leven voortbrengen
Als tweede de preek van twee weken geleden. Ik heb toen verteld over twee regels in deze wereld. Twee regels, die je allebei in de bijbel vindt.
De eerste regel was: wat leeft is gezegend. Wat vrucht draagt is gezegend. Wat sterft is vervloekt.
De nieuwe regel is dit: God zegent wat sterft in zijn naam. God verandert de vloek in zegen. Meer nog, alleen die nieuwe regel blijft. Alleen als de graankorrel in de aarde valt en sterft kan ze vrucht dragen. Alleen sterven kan uiteindelijk nieuw leven voortbrengen.
Een intuïtief antwoord op de vraag naar ambities
Is die zin het einde van alle ambitie, of juist een nieuw begin? Het begin van een nieuw soort ambitie. God zegent wat sterft, dat is namelijk opstanding.
Opstanding is niet dat je naar de hemel toe gaat. Wanneer je naar de hemel gaat, heeft wat je hier op aarde hebt gedaan uiteindelijk geen zin. Die boel wordt toch opgebrand. Dan zijn hobby's leuk als tijdverdrijf totdat je naar de hemel gaat. Maar ambitie is zonde van je tijd.
Maar opstanding is niet dat je naar de hemel gaat. Opstanding gebeurt hier op aarde. Toen Jezus opstond, betekende dat, dat hij hier op aarde verder ging. Er stonden elf mannen om hem heen en met die elf ging hij verder.
Als de dood op aarde het laatste woord heeft, dan heeft wat jij hier doet uiteindelijk geen betekenis. De meesten van ons zullen over honderd jaar vergeten zijn. Maar wij geloven in opstanding hier.
De grote vraag is alleen: wie staat op? De grote vraag is alleen: wat maakt nu echt geschiedenis? Wat blijft?
Dit is een intuïtief antwoord op de vraag of je ambities mag hebben: Het is goed om ambities te hebben.
Het is goed om ambities te hebben als die verbonden zijn met de opstanding, met die tweede regel.
Dat is inderdaad een nieuw soort ambitie. Sterker nog, het is andersom: opstanding motiveert juist: “Ik kan betekenis hebben, want ik houd niet op. Ik sta op.”
In ieder geval vandaag en volgende week gaan we proberen dat intuïtieve antwoord scherper te krijgen, of te corrigeren of concreter te maken.
1 Korinte 15
Dat doen we met 1 Korinte 15. Dat is een van de belangrijkste hoofdstukken in de bijbel over de opstanding – en daar heeft ambitie dus alles mee te maken.
Wanneer je dat hoofdstuk leest, ontdek je natuurlijk, dat Paulus dat niet heeft geschreven als antwoord op die vragen. Maar ondertussen geeft hij – en niet eens tussen de regels door – een heel duidelijk antwoord op de vraag of je ambities mag hebben.
Ik geef jullie eerst een overzicht van 1 Korinte 15. Door zo’n overzicht verdwaal je niet. Het geeft je grip.
Je ziet wat met elkaar te maken heeft. Het houd je ook scherp – dat laat ik ook zien.
Daarna kijken we naar drie verzen (vers 10, vers 32 en vers 58).
De structuur van 1 Korinte 15
Dit is mijn overzicht.
.jpg)
Hoofdstuk 15 begint zo:
1 Broeders en zusters, ik herinner u aan het evangelie dat ik u verkondigd heb, dat u ook hebt aangenomen, dat uw fundament is 2 en uw redding, als u tenminste vasthoudt aan de boodschap die ik u verkondigd heb. Anders bent u tevergeefs tot geloof gekomen. 3 Het belangrijkste dat ik u heb doorgegeven, heb ik op mijn beurt ook weer ontvangen: dat Christus voor onze zonden is gestorven, zoals in de Schriften staat, 4 dat hij is begraven en op de derde dag is opgewekt zoals in de Schriften staat...
Het evangelie omvat ook Christus’ opstanding. Dat laatste is namelijk het punt.
De tweede alinea begint in vers 12:
12 Maar wanneer nu over Christus wordt verkondigd dat hij uit de dood is opgewekt, hoe kunnen sommigen van u dan zeggen dat de doden niet zullen opstaan? 13 Als de doden niet opstaan, is ook Christus niet opgewekt.
Samengevat: als er geen opstanding is dan geloven en vertellen wij dus leugens.
De volgende alinea begint bij vers 20:
20 Maar Christus is werkelijk uit de dood opgewekt, als de eerste van de gestorvenen.
Dan, in vers 29, doet Paulus nog een keer een stapje terug: als de doden toch niet worden opgewekt, waarom zou je dan sterven voor het evangelie?
Dan, vanaf vers 35: hoe werkt opstanding dan? Hoe ziet dat er uit? Paulus geeft eerst een beeld: wanneer jij iets zaait, geeft God er daarna een andere vorm aan. “Nou,” zegt hij in vers 42: “Zo zal het ook zijn wanneer de doden opstaan.”
Dan trekt Paulus conclusies. Wat betekent dit voor onze opstanding straks. En, in vers 58: wat dit betekent onze opstanding straks voor vandaag:
58 Kortom, geliefde broeders en zusters, wees nu standvastig en nu onwankelbaar en zet u nu altijd volledig in voor het werk van de Heer, in het besef dat door de Heer uw inspanningen van nu nooit tevergeefs zijn.
Notities aan de zijlijn
Als ik naar dit overzicht kijk, worden dingen al scherper.
1) Paulus spreekt over Christus, niet over Jezus
Eerst had ik staan: het evangelie omvat ook
Jezus’ opstanding. En: maar
Jezus is als eerste opgestaan. Toen viel me op: Paulus heeft het niet over Jezus. Hij heeft het over
Christus.
Dat is niet zonder betekenis. Christus is geen naam, maar een titel. Christus betekent Gezalfde of Uitverkorene. Het Hebreeuws voor Christus is Messias. Israël wachtte al eeuwen op de Messias. En een ding was duidelijk: een dode Messias was geen Messias. Juist door de opstanding bewijst God dat hij Jezus heeft uitgekozen als de Christus. Paulus verkondigt met de andere apostelen dus het evangelie van Christus.
Vandaar dat ik die titel gebruik.
2) Paulus beweegt van Christus’ naar onze opstanding
Nog iets: je ziet dat Paulus begint met Christus’ opstanding en eindigt met onze opstanding. En het kantelpunt vormt vers 29-34: nogmaals: als Christus niet is opgestaan, waarom zouden wij dan sterven voor het evangelie.
3) Het evangelie omvat ook Christus’ opstanding
Dan als laatste: wat zeggen negen van de tien mensen, wanneer je ze vraagt wat het evangelie is? “Het goede nieuws is dat Jezus voor mijn zonde is gestorven.”
Wat zeggen die eerste twee regels dan van het overzicht? Het evangelie omvat ook Christus’ opstanding. “Oh, ja, natuurlijk, hij is ook opgestaan.”
Zo’n snelle verbetering laat zien, dat de opstanding van Jezus eigenlijk geen plek heeft in je leven. Ik ben bang dat veel christenen niet zo verschillen van de Korintiers. Ze geloven wel dat Jezus is opgestaan, maar voor hun geloof maakt het eigenlijk niet zoveel uit. Het is niet de kern.
Paulus zegt: “Als Christus niet is opgewekt, dan is jullie geloof zinloos.” Dus als jij alleen vertrouwt op Jezus die voor je zonden is gestorven... laat je op zijn minst veel liggen. Oefen je er dus in om te zeggen: “Christus is gestorven en opgestaan.” En heb de ambitie om die woorden betekenis te geven.
Opstanding straks betekent voor nu
Dan nu drie verzen, vers 10, vers 32 en vers 58. Ik heb ze niet willekeurig gekozen, het zijn de conclusies zijn voor wat opstanding voor ons vandaag betekent.. <opstanding straks betekent voor nu>
Als er geen opstanding is, is de conclusie: “Laten we eten en drinken want morgen sterven we.” Maar wat als er wel een opstanding is? Dan ook eten en drinken? Nee, zegt de bijbel dan is de conclusie: “Zet je volledig in voor het werk van de Heer.”
Zet je volledig in. Wat betekent dat? Volgens mij betekent dat, dat je inspanningen zin hebben. Dat je ergens naar toe werkt, dat groter is dan jouw leven. Want jouw leven loopt niet dood. Er is geschiedenis. Heb ambitie. Jouw leven heeft betekenis.
Dat is de tweedeling in een notendop.
God zegent wat sterft
Het lijkt wel alsof Paulus het er in vers 31 en 32 er om doet. Als er geen opstanding is: “Laten we eten en drinken want morgen sterven we.” Morgen beteken ik niks meer. Maar Paulus zegt: “Ik ben bereid vandaag te sterven, want morgen sta ik op.”
En tussen neus en lippen door zie je dat Paulus de zegen van morgen verbindt aan de vloek van vandaag. Iemand die sterft – en daar heeft Paulus het toch over – iemand die sterft is vervloekt. En het kan haast niet anders, wanneer je dit hele hoofdstuk leest, dan dat Paulus op het geheim van het Koninkrijk wijst: “Ik ben bereid vandaag te sterven, want God zegent wat sterft.”
Christus spoort na zijn opstanding altijd aan
Maar er is meer. In het eerste gedeelte van dit hoofdstuk, vertelt Paulus dat Christus is gestorven en opgestaan. Hij vertelt daarom uitgebreid, aan wie Christus allemaal verschenen is... uiteindelijk ook aan Paulus zelf.
Paulus zegt dan in vers 10:
Alleen dankzij zijn genade ben ik wat ik ben.
Dat is te begrijpen. Christus verscheen aan hem terwijl hij op weg was naar Damascus. Zo veranderde Paulus van een hartstochtelijk vervolger in een even hartstochtelijk ijveraar voor de zaak van de Heer. En dat is dan ook alleen aan de Heer te danken. Als hij niet was verschenen was Paulus niet veranderd. En dat hij is verschenen is voor Paulus alleen maar een reden om dankbaar te zijn. Er was geen reden voor de Heer om hem uit te kiezen als apostel. Dus zegt Paulus:
Alleen dankzij zijn genade ben ik wat ik ben.
Dus dit zinnetje begrijp ik.
Maar waarom zegt Paulus dan ook nog:
En zijn genade is bij mij niet zonder uitwerking gebleven. Integendeel, ik heb harder gezwoegd dan alle andere apostelen, niet op eigen kracht maar dankzij Gods genade.
Als het Paulus gaat om de boodschap: Christus is opgestaan, waarom moet hij dan vertellen over zijn inspanningen? Is -ie een opschepper? Maakt hij een uitstapje? Is -ie niet zo goed bij de les?
Nee. De verschijning van Christus aan Paulus is direct verbonden aan zijn opdracht. Sterker nog: altijd wanneer Jezus verschijnt, zet hij mensen aan het werk. Tegen Maria zegt hij: “Vertel het aan de twaalf.” Hij zegt niet: “Eet en drink, want alles komt goed.” Tegen de twaalf zegt hij: ““Maak alle volken tot mijn leerlingen.” Hij zegt nooit: “Als jij je nu richt op het stuk voor de dood, neem ik het gedeelte erna voor mijn rekening.” Altijd wanneer Jezus verschijnt, zet hij mensen aan het werk. Ook toen hij Paulus riep.
Daarom zegt hij:
En zijn genade is bij mij niet zonder uitwerking gebleven.
Christus’ opstanding verandert je leven en geeft het betekenis. Geeft reden om je in te spannen. Wanneer dat niet gebeurt, dan blijft de genade zonder uitwerking.
Een korte samenvatting van deze verzen
Je kunt deze verzen dus ook zo samenvatten:
Vers 10: Christus is opgestaan, dus ik spande me in.
Vers 32: Was Christus niet opgestaan, dan zouden we eten en drinken.
Vers 58: Jullie gaan opstaan, dus span jullie in.
Paulus gebruikt dezelfde woorden voor de Korintiers
Het is bijzonder om te zien, dat de woorden die Paulus voor zichzelf gebruikt in vers 10, terugkeren aan het einde in vers 58.
Paulus zegt in vers 10: “Ik heb me overvloediger ingespannen dan de anderen.” En in vers 58: “Spannen jullie je dus ook overvloedig in voor het werk van de Heer.” Paulus zegt in vers 10: “Zijn genade in mij was niet tevergeefs.” In vers 58: “Jullie inspanning in de Heer is nooit tevergeefs.”
Slot en samenvatting
Mag je ambities hebben als christen?
Er is nog genoeg om over na te denken. Wat voor soort ambities mag je hebben? Hoe ga je om met teleurstellingen? Hoe zit dat met de verhouding tussen geloof en werken? We worden toch door genade behouden?
Dat zijn allemaal vragen waar ik volgende week zondag op terug kom. Dat is ook een moment om opnieuw in hoofdstuk 15 te duiken. Er is daar nog veel meer te vinden.
Dit is het tot nu toe:
Christenen hebben alle reden om een leven te willen leiden met betekenis. Noem het ambitie, noem het geschiedenis maken.
Maar het moet wel ambitie zijn, die gekoppeld is aan de opstanding. Ambitie die gekoppeld is aan die tweede regel.
Dus ga naar huis, bespreek, schrijf op: “Wat is jouw ambitie?” - of welk woord je er ook voor wilt gebruiken. Wat wil je bereiken en moeilijker, maar wel noodzakelijk: “Hoe kun je dat koppelen aan de opstanding van Christus?”
