Het plaatje afmaken

Vanochtend ben ik geëindigd met dit plaatje. Dat plaatje is nog maar voor de helft klaar. Vanmiddag wil het daarom compleet maken.

De opzet

Ik begin daarom met een samenvatting. Dan kunnen mensen die er vanochtend niet waren het verhaal ook volgen. Wanneer u er wel was hebt u het plaatje weer helder voor ogen.

Na de samenvatting maken we het plaatje compleet. Dan ontdekken we een centrale vraag. Die vraag bekijken we samen aan de hand van drie punten.

De samenvatting

Eerst dus een korte samenvatting.

Er zijn veel invloeden op ons leven, die macht over ons uitoefenen. Onder invloed van alcohol. Gebukt onder een slecht zelfbeeld. Verslaafd aan seks. Bang voor je sociale positie. Afhankelijk van geld. Schuld, ziekte, de media, ze kunnen allemaal negatieve invloed op je uitoefenen. Je kunt het rijtje voor je zelf denk ik makkelijk aanvullen.

De ene macht heeft meer invloed heeft dan de andere. Soms belemmert zo’n macht je om vrij te lopen. Soms word je opgejaagd. Soms ben je echt een gevangene.

Voor iedereen is het natuurlijk verschillend.

Dit is het goede nieuws: Jezus is gekomen om ons te bevrijden van al die kwade invloeden en machten. Dankzij zijn leven, dankzij zijn sterven, dankzij de liefde van de Vader kom je vrij en besef je: “Ik ben een geliefd kind van God de Vader.”
 
De completering: God en de naaste liefhebben

Goed, dan gaan we nu het plaatje compleet maken. Wanneer je goed kijkt, zie je alleen maar pijlen naar het centrale figuurtje toe gaan. De belangrijkste pijl die op dit vrouwtje gericht staat is Gods bevrijdende liefde. Laten we die andere pijlen daarom even vergeten. De sterkste macht is Gods bevrijdende liefde. Die laat dit meisje dansen van vreugde en uitroepen: “Ik ben geliefd. Abba, Vader.”

Dan is het eigenlijk eenvoudig om het plaatje compleet te maken. Wanneer Gods liefde mensen bevrijd, maakt dat hen vrij om lief te hebben. Wie zullen ze liefhebben? God en hun naaste. Misschien te eenvoudig, maar eigenlijk zie je hier het grote en eerste gebod: God liefhebben boven alles en het tweede gebod: je naaste liefhebben als je zelf.

De spits: “Hoe weet de ander zich door mij geliefd?”

Toch voegt dit iets essentieels toe. Het doel van Gods liefde, is dat ik besef: “Ik ben geliefd.” Nu, dat is ook het doel van mijn liefde voor God en voor anderen. Het doel is dat die ander zich geliefd weet door mij.

Vraag niet: hoe moet ik de ander liefhebben. Vraag: hoe weet de ander zich door mij meer geliefd? Wat moet ik doen, zeggen of nalaten, zodat de ander meer en meer beseft: “Ik ben geliefd?” Dat is liefhebben met de liefde van de Heer.

Dit is de spits van vanavond. Deze vraag mag centraal staan in ons gedrag ten opzichte van de ander: “Hoe weet de ander zich door mij geliefd?”

Laten we die spits nog wat nader bekijken.
 
1) De consequenties van verplicht liefhebben

Als eerste doen wij regelmatig dingen vanuit verplichting of schuldgevoel. “Ik moet eigenlijk bij die mensen langs.” “Ik zou eigenlijk een dagje moeten helpen.” De angel zit in dat woordje eigenlijk. Wanneer je eigenlijk iets moet, ben je niet vrij, maar verplicht om lief te hebben.

Verplicht liefhebben verschuift het perspectief

Het gekke is, dat op het moment het perspectief verandert. Het gaat niet meer om de ander, maar om jezelf.

Wanneer ik liefde moet geven, vraag ik niet: “Hoe weet de ander zich geliefd?” Ik pieker: “Hoe voldoe ik aan mijn verplichtingen? Hoe voldoe ik aan de verwachtingen?” Nog erger: “Hoe kom ik hier zo snel mogelijk onderuit, zonder dat het me al te veel kost.” Nu gaat het dus niet meer om de ander, maar om mezelf.

Degene die liefde ontvangt vergaat het net zo. “Ik heb in mijn positie recht op bezoek van een ouderling.” “Na alles wat ik gedaan heb, kunnen mensen best wat terug doen.” Zo ontneem je die ouderling of vriend de kans om jou in vrijheid lief te hebben. Want je hebt een recht. Sterker nog, je plaatst jezelf in een machtspositie. Jij bepaalt wat die ander moet. Die ander kan alleen nog maar zijn plicht doen. Jij voelt je na afloop niet meer geliefd dan daarvoor.

Plicht gedaan, missie mislukt.

Hoe groter je vrijheid, hoe meer de ander zich geliefd weet

Daarom: hoe groter je vrijheid, hoe meer de ander zich geliefd weet. Wanneer je vrij bent en toch lief hebt, gaat het niet om jou, of om jouw relatie met de ander, of om aan je verplichtingen te voldoen maar echt om de ander, om zijn welzijn. Hoe groter je vrijheid, hoe meer de ander zich geliefd weet.

God is volledig vrij, hij schenkt ons het diepste besef van liefde

Daarom is het belangrijk om te weten, dat God jegens ons geen enkele verplichting of schuld heeft. We kunnen hem ook niet op die manier benaderen. “U zou mij toch eigenlijk moeten zegenen. Ik heb eigenlijk het recht op een nieuwe baan, een leuke vrouw, noem maar op.” Nee, God heeft jegens ons geen enkele morele verplichting of schuld. Hij handelt ten opzichte van ons vanuit volkomen vrije liefde. Juist omdat hij totaal vrij ten opzichte van ons is, kan hij ons het diepste laten beseffen dat we geliefd zijn.
 
2) Hoe kan ik die vraag beantwoorden?

Dan het tweede: “Hoe zal de ander zich geliefd weten?” Hoe kan ik die vraag beantwoorden?

Veel staat of valt met onze motivatie

Veel staat of valt al met onze motivatie. Is die: “Hoe voldoe ik aan mijn verplichting?” of “Hoe laat ik de ander merken dat hij geliefd is?”

Het antwoord op die tweede vraag zou wel eens anders kunnen zijn als het antwoord op de eerste vraag. Je moet maar eens proberen. Wanneer iemand je iets vraagt, of wanneer je iets voor iemand moet doen, bedenk je dan eens: “Hoe laat ik de ander merken dat hij geliefd is?” Soms is het antwoord wat je altijd al had gedaan, misschien kom je ook wel eens tot iets verrassends.

Het vraagt inlevingsvermogen

“Hoe zal de ander zich geliefd weten?” Dat vraagt inlevingsvermogen. Je moet je eerst verplaatsen in de ander. Daar wil ik kort twee dingen over kwijt.

Het eerste is, dat inlevingsvermogen zich ontwikkelt. Baby’s leven zich niet in. Zij voelen zich het middelpunt van alles. Ze weten niet eens waar ze zelf ophouden en een ander begint. De koning ligt in de wieg. Kleuters doen dingen omdat ze er voor beloond worden of ze doen ze niet omdat ze gestraft worden. Kinderen op de lagere school leren regels en dat bepaalt wat en waarom ze dingen doen. Pas later leer je jezelf inleven in een ander. De een kan dat ook beter dan de ander.

Het tweede is dat God zich heel goed kan inleven. Hij kon het zo goed, dat de Schepper schepsel werd. Jezus is het bewijs van Gods inlevingsvermogen.

Je mag je eigen antwoord geven

“Hoe laat ik de ander beseffen dat hij geliefd is.” Je leeft je in, maar vergeet je zelf niet. De vraag is namelijk net iets anders. De vraag is dit: “Hoe weet de ander zich geliefd door mij.”

Dit is het mooie van vrijheid: je mag je eigen antwoord geven. Ik laat mijn kinderen op een andere manier merken dat ze door mij geliefd zijn, dan dat mijn vrouw dat doet. Ik ben vader, zij is moeder. De manier waarop ik u kan laten merken dat u door mij geliefd bent, is een andere dan de manier waarop de koster, de beheerder, de pianist of de wijkdame dat u kan laten merken.

Welk antwoord u ook geeft: “Heb elkaar voor alles innig lief.”
 
3) De Heilige Geest komt ons te hulp met zijn gaven

Dan het laatste punt. Door wat ik net vertelde, legt u misschien zelf ook de verbinding met de Heilige Geest.

Petrus schrijft in 4:10

Laat ieder van u de gave die hij van God gekregen heeft, gebruiken om de anderen daarmee te helpen, zoals het goede beheerders van Gods veelsoortige gaven betaamt.

De Heilige Geest geeft mensen gaven om de ander zich geliefd te laten weten.

Paulus schrijft in 1 Korinte 12 vanaf vers 4:

4 Er zijn verschillende gaven, maar er is één Geest; 5 er zijn verschillende dienende taken, maar er is één Heer; 6 er zijn verschillende uitingen van bijzondere kracht, maar het is één God die ze allemaal en bij iedereen teweegbrengt. 7 In iedereen is de Geest zichtbaar aan het werk, ten bate van de gemeente.

De Heilige Geest schenkt ons juist gaven zodat wij ieder op onze eigen manier antwoord kunnen geven.

En dan in 14:1

Jaag de liefde na en streef naar de gaven van de Geest, vooral naar die van de profetie.

De Heilige Geest komt mensen te hulp zodat ze nog beter lief kunnen hebben.
 
Voorbeeld: de gave van profetie

Ik geef daar een voorbeeld van: de gave van profetie.

Wanneer we ons inleven in mensen en biddend vragen: “Heer, hoe moet ik deze mens bemoedigen?” dan ontdek je soms de juiste woorden. Dat kan een bijbeltekst zijn of woorden die bijbels zijn. Soms zijn het heel persoonlijke woorden. Wanneer je die woorden aan die ander geeft en ze blijken te passen. Passen… ze bouwen op of troosten enorm of bemoedigen.

Hoe zou je zulke woorden kunnen noemen? Petrus zou zeggen: “Gods woorden klonken door in wat u zei.” Paulus zou zeggen: “Dat was profetisch, wat u zegt is opbouwend, troostend en bemoedigend.”

Wanneer je verlangt om goede woorden aan een ander te geven vanuit deze houding strek je je uit naar de gave van profetie. Daartoe spoort Paulus ons in het bijzonder aan.

Samenvatting

Het doel van Gods bevrijdende liefde, is dat ik besef: “Ik ben geliefd.”

Dat is ook het doel van mijn liefde voor God en voor anderen. Hoe weet de ander zich meer geliefd door mij? Dat is liefhebben met de liefde van de Heer.

Hoe groter je vrijheid, hoe meer de ander zich geliefd weet. Dat geldt ook de andere kant op: geef de ander de vrijheid om jou lief te hebben.

Leef je in de ander in.

Geef je eigen antwoord. Hoe weet de ander zich geliefd door mij?

De Heilige Geest schenkt gaven. Zodat ieder op eigen wijze antwoord kan geven. Zodat we nog beter lief kunnen hebben en de ander zich nog meer door God geliefd zal weten.

Dus: jaag de liefde na en streef naar de gaven van de Geest, vooral naar die van de profetie.

Amen